وبلاگ
🕌 نماز استغفار؛ روش خواندن، ذکرها و اعمال بعد از نماز
🕌 نماز استغفار؛ روش خواندن، تعداد ذکرها و اعمال بعد از نماز
«استغفرالله» در نماز استغفار فقط یک ذکر پایانی نیست؛ در رکوع، سجده و بخش‌های مختلف نماز تکرار می‌شود.
گاهی انسان در زندگی با تنگی معاش، گرفتاری یا آشفتگی در امور روبه‌رو می‌شود و در کنار تلاش برای حل مشکلات، دلش می‌خواهد بیشتر به خداوند پناه ببرد و از او طلب آمرزش و گشایش کند.
در منابع دعایی شیعه، نماز استغفار به صورت نمازی دو رکعتی از پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم نقل شده است. در این روایت، این نماز در ارتباط با تنگی معاش و آشفتگی امور مطرح شده و ذکر «استغفرالله» در بخش‌های مختلف آن تکرار می‌شود.
ویژگی جالب این نماز آن است که استغفار فقط در پایان نماز گفته نمی‌شود؛ بلکه در قسمت‌های مختلف هر دو رکعت حضور دارد و پس از پایان نماز نیز ذکر و دعاهایی برای طلب گشایش نقل شده است.
در ادامه، با روش خواندن نماز استغفار، تعداد ذکرها، اعمال بعد از نماز و نکاتی درباره حقیقت استغفار آشنا می‌شویم.
🌿 ۱. نماز استغفار از چه کسی نقل شده است؟
نماز استغفار در کتاب مکارم الأخلاق از پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم نقل شده است.
در این روایت، هنگامی که انسان در معاش خود با تنگی یا در امورش با آشفتگی مواجه می‌شود، به او سفارش شده است حاجت خود را به خداوند عرضه کند و این نماز را به‌جا آورد.
این نماز دو رکعت است و در هر رکعت، پس از سوره حمد، سوره قدر خوانده می‌شود و ذکر «استغفرالله» در قسمت‌های مختلف نماز تکرار می‌شود.
📖 مکارم الأخلاق، شیخ رضی‌الدین حسن بن فضل طبرسی، باب صلاه الاستغفار
🕌 ۲. نماز استغفار چگونه خوانده می‌شود؟
این نماز دو رکعت است و با نیت قربت به خداوند خوانده می‌شود.
🌙 رکعت اول
۱. سوره حمد را یک مرتبه بخوانید.
۲. پس از سوره حمد، سوره قدر را یک مرتبه بخوانید.
۳. پس از سوره قدر، ۱۵ مرتبه «استغفرالله» بگویید.
۴. به رکوع بروید و پس از ذکر رکوع، ۱۰ مرتبه «استغفرالله» بگویید.
۵. پس از برخاستن از رکوع، ۱۰ مرتبه «استغفرالله» بگویید.
۶. در سجده اول، پس از ذکر سجده، ۱۰ مرتبه «استغفرالله» بگویید.
۷. بین دو سجده، ۱۰ مرتبه «استغفرالله» بگویید.
۸. در سجده دوم، پس از ذکر سجده، ۱۰ مرتبه «استغفرالله» بگویید.
۹. پس از برخاستن از سجده دوم، ۱۰ مرتبه «استغفرالله» بگویید.
🌙 رکعت دوم نماز استغفار
رکعت دوم نیز دقیقاً به همین ترتیب خوانده می‌شود.
پس از پایان رکعت دوم، تشهد و سلام را به‌جا آورید.
در نتیجه، در هر رکعت مجموعاً ۷۵ مرتبه و در دو رکعت، ۱۵۰ مرتبه «استغفرالله» گفته می‌شود.
🤲 ۳. بعد از نماز استغفار چه بخوانیم؟
در روایت، اعمال پس از پایان دو رکعت نماز استغفار نیز بیان شده و این عمل به خود نماز محدود نشده است.
از جمله ذکر شده است:
«لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ وَحْدَهُ»
پس از آن، تسبیح حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها و سپس سجده و دعایی برای طلب گشایش و رهایی از گرفتاری نقل شده است.
بنابراین، اگر قصد دارید این عمل را کامل انجام دهید، بهتر است متن دعا و ترتیب اعمال پس از نماز را مطابق همان روایت دنبال کنید.
🌙 ۴. نماز استغفار برای چه زمانی مناسب است؟
در روایت پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم، این نماز در زمینه تنگی معاش و آشفتگی امور مطرح شده است.
به همین دلیل، کسی که با گرفتاری یا دشواری‌هایی در زندگی روبه‌روست، می‌تواند نماز استغفار را با نیت قربت به خداوند، طلب آمرزش و درخواست حاجت به‌جا آورد.
البته نباید برای این عمل، نتیجه‌ای قطعی و تضمینی در نظر گرفت. آنچه در روایت مورد توجه قرار گرفته، روی آوردن به خداوند، استغفار و درخواست حاجت از او است.
در کنار دعا و عبادت نیز تلاش برای حل مشکلات از راه‌های صحیح و انجام وظایف و مسئولیت‌های زندگی اهمیت خود را دارد.
🌱 ۵. حقیقت استغفار؛ آیا گفتن «استغفرالله» کافی است؟
ممکن است انسان در نماز استغفار بارها این ذکر را بر زبان بیاورد؛ اما در معارف اسلامی، حقیقت استغفار چیزی فراتر از یک عبارت زبانی است.
امیرالمؤمنین علیه‌السلام در نهج‌البلاغه، استغفار را با مفاهیمی مانند پشیمانی از گذشته، ترک گناه و جبران حقوق دیگران همراه می‌دانند.
📖 نهج‌البلاغه، حکمت ۴۱۷
بنابراین هنگام خواندن این نماز، بهتر است انسان تنها به تعداد ذکرها توجه نداشته باشد؛ بلکه به معنای استغفار نیز توجه کند و اگر کوتاهی یا حقی بر عهده اوست، برای اصلاح و جبران آن قدم بردارد.
برای آشنایی بیشتر با جایگاه استغفار در قرآن و سخنان اهل‌بیت علیهم‌السلام، می‌توانید مقاله «استغفار در قرآن و کلام اهل‌بیت؛ آثار و فضیلت استغفار» را نیز مطالعه کنید.
💰 ۶. آیا نماز استغفار با رزق و گشایش ارتباط دارد؟
از آنجا که نماز استغفار در روایت در زمینه تنگی معاش و آشفتگی امور مطرح شده است، موضوع رزق و گشایش می‌تواند برای بسیاری از افراد اهمیت داشته باشد.
با این حال، بهتر است این نماز را تنها به یک عمل برای رسیدن به پول یا نتیجه مالی محدود نکنیم.
استغفار در نگاه معارف اسلامی، پیش از هر چیز درخواست آمرزش و بازگشت به سوی خداوند است. انسان می‌تواند در کنار استغفار و دعا، برای حل مشکلات اقتصادی و تأمین معاش نیز از راه‌های صحیح تلاش کند.
در منابع دینی، درباره ارتباط استغفار با رزق و گشایش نیز مطالب و روایات متعددی مطرح شده است.
اگر موضوع اصلی شما استغفار برای رزق و گشایش روزی است، مقاله «استغفار جهت کسب رزق و روزی؛ آیا استغفار باعث گشایش روزی می‌شود؟» را نیز مطالعه کنید.
🕊️ ۷. استغفار هفتادبندی؛ متنی برای طلب آمرزش
اگر علاوه بر نماز استغفار به دنبال متنی مفصل‌تر برای طلب آمرزش و مناجات با خداوند هستید، استغفار هفتادبندی منسوب به امیرالمؤمنین علیه‌السلام نیز از مطالب مرتبطی است که می‌توانید مطالعه کنید.
این متن شامل فرازهای متعددی در زمینه طلب آمرزش، اعتراف به کوتاهی‌ها و درخواست رحمت الهی است.
🌿 برای مطالعه متن کامل و ترجمه فارسی، می‌توانید مقاله «استغفار هفتادبندی امیرالمؤمنین علیه‌السلام» را بخوانید.
🤍 سخن پایانی درباره نماز استغفار
نماز استغفار می‌تواند فرصتی باشد برای اینکه انسان در میان گرفتاری‌ها و مشغله‌های روزمره، لحظاتی با خداوند خلوت کند و از او طلب آمرزش و گشایش داشته باشد.
در این نماز، تکرار «استغفرالله» تنها یک شمارش نیست؛ توجه به معنای استغفار و تلاش برای اصلاح رفتار نیز اهمیت دارد.
اگر این نماز را به‌جا می‌آورید، می‌توانید در کنار خواندن ذکرها، به کوتاهی‌های گذشته فکر کنید، برای جبران آنچه قابل جبران است تصمیم بگیرید و حاجت خود را با امید و توکل از خداوند بخواهید.
در نهایت، ارزش استغفار تنها در تکرار یک ذکر نیست؛ بلکه در بازگشت واقعی دل و رفتار انسان به سوی خداوند است.
📚 منابع
- مکارم الأخلاق، شیخ رضی‌الدین حسن بن فضل طبرسی، باب صلاه الاستغفار.
- بحار الأنوار، علامه محمدباقر مجلسی، بخش نمازهای مستحبی و نقل نماز استغفار.
- وسائل الشیعه، شیخ حر عاملی، ابواب نمازهای مستحبی و استغفار.
- نهج‌البلاغه، حکمت ۴۱۷؛ درباره حقیقت استغفار.
🌿 مطالعه بیشتر
🌿 حرزجان مجموعه‌ای از مطالب آموزشی، دعاها و معارف اهل‌بیت علیهم‌السلام را با تکیه بر منابع روایی ارائه می‌کند.
🤍 برای مشاهده مطالب بیشتر، از وب‌سایت حرزجان دیدن کنید.
حرزجان را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید.
