وبلاگ
💍 دست چپ کردن انگشتر؛ آیا در روایات شیعه اشکال دارد؟
دست چپ کردن انگشتر برای خیلیها به دلیل عادت، راحتی یا سلیقه شخصی است. اما اگر بخواهیم بر اساس روایات شیعه عمل کنیم، آیا قرار دادن انگشتر در دست چپ اشکال دارد؟
خلاصه پاسخ این است: دست چپ کردن انگشتر بهخودیخود ممنوع نیست و در منابع روایی، استفاده از انگشتر در هر دو دست مجاز دانسته شده است.
با این حال، در بسیاری از روایات فضیلت بیشتری برای دست راست کردن انگشتر نقل شده و این عمل در سیره پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله و اهلبیت علیهمالسلام جایگاه ویژهای داشته است.
بنابراین اگر کسی به آداب روایی انگشتر اهمیت میدهد، دست راست انتخاب دارای فضیلت بیشتری است؛ اما نباید استفاده از دست چپ را حرام یا نادرست دانست.
📖 ۱. آیا دست چپ کردن انگشتر اشکال دارد؟
خیر؛ دست چپ کردن انگشتر بهطور مطلق اشکال ندارد.
از علی بن جعفر نقل شده است که درباره قرار دادن انگشتر در دست راست از امام موسی کاظم علیهالسلام سؤال کرد و حضرت فرمودند:
«إِنْ شِئْتَ فِی الْیَمِینِ وَإِنْ شِئْتَ فِی الْیَسَارِ»
یعنی:
«اگر خواستی در دست راست و اگر خواستی در دست چپ قرار بده.»
این روایت نشان میدهد که اصل استفاده از انگشتر در دست چپ، ممنوع نیست.
از طرف دیگر، روایات دیگری نیز بر فضیلت دست راست تأکید دارند.
بنابراین میتوان نتیجه را به شکل ساده بیان کرد:
👉 دست راست، فضیلت بیشتری دارد.
👈 دست چپ نیز مجاز است.
این تفاوت میان «فضیلت» و «جواز» برای فهم صحیح روایات اهمیت زیادی دارد.
✨ ۲. چرا دست راست در روایات فضیلت بیشتری دارد؟
با وجود جواز دست چپ کردن انگشتر، در بسیاری از روایات، دست راست جایگاه برجستهتری دارد.
پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله و اهلبیت علیهمالسلام در نقلهای مختلف به دست راست کردن انگشتر شناخته شدهاند و در برخی روایات، این عمل حتی در شمار نشانههای مؤمن ذکر شده است.
در یکی از نقلها نیز دست راست کردن انگشتر همراه با سفارش به انتخاب عقیق برای نگین آمده است.
بنابراین اگر کسی میخواهد انگشتر را با نیت پیروی از سنت اهلبیت علیهمالسلام همراه کند، دست راست اولویت بیشتری دارد.
اما این اولویت نباید به این برداشت منجر شود که دست چپ حرام است.
برای بررسی کاملتر این موضوع میتوانید مقاله «💍 چرا انگشتر را در دست راست میکنند؟ روایات اهلبیت و جایگاه عقیق» را مطالعه کنید.
🏛️ ۳. دست چپ کردن انگشتر در برخی گزارشهای تاریخی
موضوع دست چپ کردن انگشتر در بعضی گزارشهای تاریخی نیز مطرح شده است.
در برخی نقلها آمده است که پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله و مسلمانان انگشتر را در دست راست قرار میدادند، اما در دورههای بعد، استفاده از دست چپ در میان برخی حاکمان رواج یافت.
در گزارشهایی، معاویه از افرادی معرفی شده که برخلاف سنت رایج دست راست، انگشتر را در دست چپ قرار داد و برخی نیز از این روش پیروی کردند.
همین مسئله باعث شد در بعضی دورههای تاریخی، راست یا چپ بودن انگشتر صرفاً یک انتخاب ظاهری نباشد و جنبه هویتی و مذهبی نیز پیدا کند.
البته این گزارشها نباید باعث شود نتیجه بگیریم هر شخصی که امروز انگشتر خود را در دست چپ قرار میدهد، خلاف شرع عمل کرده است.
روایت صریح امام موسی کاظم علیهالسلام نشان میدهد که اصل استفاده از هر دو دست ممکن است.
🧼 ۴. اگر روی انگشتر نام خدا یا نوشته مقدس باشد
هنگام استفاده از انگشتر، موضوع دیگری نیز وجود دارد که گاهی حتی از راست یا چپ بودن آن مهمتر است: نوشته روی نگین.
اگر روی انگشتر:
🤲 نام خداوند
📖 آیه قرآن
✨ ذکر مقدس
یا نوشتهای محترم
وجود داشته باشد، باید حرمت آن رعایت شود.
از امام صادق علیهالسلام درباره شخصی که هنگام رفتن به محل تخلی، انگشتری با نام خدا در دست دارد سؤال شد و حضرت فرمودند:
«مَا أُحِبُّ ذَلِکَ»
یعنی:
«این کار را دوست ندارم.»
در روایات مربوط به آداب طهارت نیز بر رعایت احترام انگشتر دارای نام خدا تأکید شده است.
بنابراین در چنین مواردی، مسئله فقط دست چپ کردن انگشتر یا دست راست کردن آن نیست؛ مهمتر این است که نوشته مقدس در معرض بیاحترامی یا نجاست قرار نگیرد.
اگر احتمال چنین مسئلهای وجود دارد، بهتر است هنگام طهارت انگشتر از دست خارج شود.
🔎 ۵. پس انگشتر را دست راست کنیم یا چپ؟
اگر بخواهیم نتیجه روایات را کاملاً کاربردی بیان کنیم:
اگر امکان انتخاب دارید و میخواهید به سنت مشهور اهلبیت علیهمالسلام عمل کنید، دست راست انتخاب دارای فضیلت بیشتری است.
اما اگر به دلیل:
💍 راحتی
🖐 نوع کار
✨ عادت شخصی
یا استفاده از چند انگشتر
انگشتری را در دست چپ قرار دهید، صرفاً به دلیل چپ بودن نمیتوان این کار را حرام دانست.
پس بهتر است از دو برداشت افراطی فاصله بگیریم:
❌ نگوییم انگشتر در دست چپ همیشه حرام است.
❌ و از طرف دیگر، فضیلت روایی دست راست را هم نادیده نگیریم.
✨ ۶. جمعبندی؛ دست چپ کردن انگشتر چه حکمی دارد؟
دست چپ کردن انگشتر در روایات شیعه بهطور مطلق ممنوع نشده و حتی روایتی درباره جواز استفاده از انگشتر در هر دو دست وجود دارد.
در مقابل، برای دست راست کردن انگشتر فضیلت بیشتری نقل شده و این عمل در سیره پیامبر و اهلبیت علیهمالسلام جایگاه شناختهشدهای دارد.
بنابراین:
👉 اگر میخواهید به سنت مشهور روایی نزدیکتر باشید، دست راست اولویت دارد.
👈 اگر انگشتر را در دست چپ قرار دهید، این کار صرفاً به دلیل چپ بودن حرام نیست.
🧼 اگر روی نگین نام خدا یا نوشته مقدس وجود دارد، رعایت حرمت آن از اهمیت ویژهای برخوردار است.
در نتیجه، نگاه متعادل این است که میان فضیلت دست راست و جواز دست چپ تفاوت بگذاریم و یک عمل مستحب را به حکم الزامی تبدیل نکنیم.
📚 منابع روایی
۱. الکافی، ج ۶، باب الخواتیم؛ روایات مربوط به استفاده از انگشتر در دست راست و چپ و رعایت حرمت انگشتر دارای نام خداوند.
۲. بحار الأنوار، ج ۴۲، ص ۶۲ و ۶۳؛ مناقب ابن شهرآشوب، ج ۳، ص ۳۰۲ و ۳۰۳؛ گزارشهای مربوط به دست راست کردن انگشتر و رواج استفاده از دست چپ در برخی دورههای تاریخی.
۳. مستدرک الوسائل، ج ۳، ص ۲۹۰؛ الطرائف، ص ۵۳۲؛ گزارشهای مرتبط با جایگاه دست راست و دست چپ کردن انگشتر.
۴. وسائل الشیعه، ابواب آداب انگشتر؛ جواز استفاده از انگشتر در دست راست یا چپ و آداب انگشتر دارای نوشته مقدس.
🌿 برای مطالعه بیشتر
برای آشنایی با عقیق و دیگر نگینهای روایی، مطالب آموزشی حرزجان را مطالعه کنید و از فروشگاه دیدن نمایید؛ شاید انتخابی معنوی و ماندگار، همانجا منتظر شما باشد. در حرزجان تلاش میکنیم آداب و فضیلتهای منقول را با مراجعه به منابع شیعه و بدون افزودن ادعاهای بیسند بررسی کنیم.
حرزجان را در شبکههای اجتماعی دنبال کنید.
